Body Talk - bloeddruk meten

de laagste waarden van enkele metingen tijdens verschillende consultaties in overwe­ging nemen. Helaas lukt dat niet altijd. Soms moet het allemaal wat snel gaan of worden er te weinig metingen gedaan.

"Polsbloeddrukmeters worden niet aanbevolen. De voorkeur gaat uit naar een toestel met een geschikte manchet : meten op harthoogte is de referentie en het apparaat hoort stil te staan op de tafel."

Gejaagd door de arts

Bijna 30% van de mensen heeft altijd een verhoogde bloeddruk in aanwezigheid van een arts. Men noemt dat wittejashyperten­sie. Deze mensen hebben niet noodzakelijk een verhoogde bloeddruk in andere stress­situaties. Het fijne weet men er nog niet van. Misschien heeft het te maken met het feit dan je bij de dokter ongerust bent over wat je te horen zal krijgen over je gezondheid. Deze valse vorm van hypertensie is onschul­dig, het risico voor hart en bloedvaten is te verwaarlozen. Wat je wel riskeert, is een no­deloze behandeling als de arts zich alleen op deze resultaten zou baseren. Als de metingen bij je arts verhoogd zijn, worden ze daarom best bevestigd door zelfmetingen thuis eer de diagnose van echte hypertensie mag gesteld worden.

Let op de manchet

Je maakt best gebruik van een elektronisch, volledig automatisch apparaat dat geijkt en gevalideerd is (1), waardoor het in verschil­lende omstandigheden juist meet. Hoewel alle verkochte toestellen een Europees certi­ficaat moeten hebben dat de technische kwaliteit garandeert, is verplichte validatie volgens een internationaal streng protocol in België nog steeds niet verplicht. Maar be­trouwbare verkooppunten zoals apothekers, bandagisten, winkels voor medisch materi­aal en thuiszorgwinkels van de mutualiteiten staan garant voor de kwaliteit. De prijs varieert tussen 50 en 120 euro, afhankelijk van design en toebehoren (zoals een print­en geheugenfunctie). Mensen met ernstige nierproblemen krijgen het toestel volledig terugbetaald door het Riziv, op voorwaarde dat het er een is uit de erkende lijst (2). De voorkeur gaat uit naar een toestel met een geschikte manchet (zie kader), omdat het meten op harthoogte de referentie is en het apparaat zelf stilstaat op de tafel. Onder meer daarom worden polsbloeddrukmeters niet aanbevolen (2). Laat je bloeddrukmeter 1 keer per jaar controleren doorje huisarts.

Regels voor echt

het gemiddelde de “echte” bloeddruk weer­. Welk toestel je ook gebruikt, instructies geeft. Voorlopig is er de volgende consensus: door de huisarts, verpleegster of apotheker het volstaat om 2 keer heel kort na elkaar zijn in het begin altijd nodig. Bovendien is (zonder de manchet uit te doen) de bloeddruk het nuttig om een dagboekje bij te houden te meten, en dat 2 keer per dag gedurende waarin de datum, het uur, de resultaten van minstens 1 week, bij voorkeur niet tijdens of hoge en lage bloeddruk, de polsslag per mi­kort na een maaltijd, en ook niet het eerste nuut en eventuele opmerkingen (klachten, of het laatste uur van de dag, na een dutje of emoties...) zijn genoteerd. Voor de meting na een emotioneel of fysiek uitzonderlijk zelf gelden dezelfde criteria als die van de moment. Na enkele dagen doen zich er huisarts. Thuis kan je die optimaal realiseren gewoonlijk geen grote schommelingen meer (zie eerste kader).

Er is nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek verricht om precies te weten hoeveel keren per dag en hoeveel dagen je moet meten om de beste resultaten te bekomen. Best is het gemiddelde te berekenen van zo veel mogelijk goed verrichte metingen, maar dat is niet vol te houden. Wetenschappers zoeken naar het minimum aantal metingen waarvan

het gemiddelde de "echte" bloeddruk weergeeft. Voorlopig is er de volgende consensus:

het volstaat om 2 keer heel kort na elkaar (zonder de manchet uit te doen) de bloeddruk te meten, en dat 2 keer per dag gedurende minstens 1 week, bij voorkeur niet tijdens of kort na een maaltijd, en ook niet het eerste of het laatste uur van de dag, na een dutje of na een emotioneel of fysiek uitzonderlijk moment. Na enkele dagen doen zich er gewoonlijk geen grote schommelingen meer voor. Als je vervolgens een gemiddelde berekent van alle metingen van de laatste 6 dagen (minstens 12 waarden), krijg je een goede indruk van de "echte" bloeddruk.

(1) Een toestel is valide als een gezaghebbende organisatie zoals de British Hypertension Society (BHS) het test volgens strenge kwaliteitscriteria en het resultaat ervan publiceert in een wetenschappelijk tijdschrift.

De Belgische wetgeving voorziet niet in een verplichte validatie voor elk beschikbaar toestel. Lijst met gevalideerde toestellen: www.bhsoc.org met als zoektermlist.

Een toestel is geijkt of gekalibreerd als het nulpunt effectief op nul staat. Ook goedgekeurde meters moeten jaarlijks worden nagekeken.

(2) www.zorgtraject.be: onder "lijsten" vind je "lijsten van materiaal", en daaronder"lijst van bloeddrukmeters".

Meer info: www.bodytalk.be

Hoe doe je het goed?

• Niet roken, geen koffie drinken of alcohol gebruiken 30 minuten voor de meting.
• Minstens 5 minuten voor de meting ben je best rustig bezig.
• Zit op een stoel en leun tegen een comfortabele rugsteun.
• De bovenarm is ontbloot en ontspannen en ligt op de tafel.
• De elleboog is gebogen, de manchet op harthoogtde aangelegd.
• De manchet is van gepaste grootte en het opblaasbare deel is 13 tot 15 cm breed en 30 tot 35 cm lang. Ze bedekt minstens twee derde van de bovenarm.
• Meet eerst of er een verschil is in bloeddruk tussen beide armen, gebruik steeds de arm met de hoogste bloeddruk.
• Praat niet tijdens de meting.